سندی که در ادامه میخوانید، متن کامل گزارش حجتالاسلام والمسلمین سید رضا تقوی، ریاست وقت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور است که در سال ۱۳۸۹ هجری شمسی و در جریان بیست و یکمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه به محضر مقام معظم رهبری ارائه شده است. این گزارش حاوی نکات بسیار مهمی درباره نقشآفرینی سیاسی نهاد نماز جمعه در حوادث پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ است.
تشریح راهبردهای چهارگانه ائمه جمعه برای «مهار آتش فتنه» و بازخوانی نقش این شبکه در مدیریت بحرانهای اجتماعی آن سال، از بخشهای کلیدی این سند محسوب میشود. همچنین ارائه آمارهای دقیق از وضعیت مساجد کشور (وجود ۶۰ هزار مسجد و فقر امام جماعت در نیمی از آنها) و طرح موضوع «ساماندهی مساجد زیر نظر نماینده ولیفقیه»، از دیگر محورهای راهبردی این گزارش است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پیشگفتار
حمد بیغایت و شکر بینهایت، ذات اقدس احدیت را سزاست که توفیق را رفیق گردانید تا به مدد مسببالاسباب و با همراهی مجموعهی احباب بیست و یکمین گردهمایی ائمه جمعه سراسر کشور را در سالی که مزین است به شعار «همت مضاعف و کار مضاعف» تشکیل بدهیم. اینجانب از طرف همراهان و همکاران اعضاء شورا، معاونین و کارکنان مقدم خطیبان خوب جمعه را گرامی میداریم و خوشآمدی میگوئیم بهویژه از رهبر معظم انقلاب که اجازه فرمودند تا این مجلس نورانی را تشکیل بدهیم و در مبدء کار به زیارت عبد صالح پروردگار بشتابیم و از فیض دیدارش بهرهها بر گیریم. سپاسش را به قدر استطاعت بجای آوریم و بر وعده «لئن شکرتم لازیدنکم» و میعاد «الشکـر یستحق المزید» ازدیاد نعمت را خواهانیم.
ادای سنت زیارت
در همهی گردهماییها سیره و سنت چنین بوده است که مبدء کار و مطلع گفتار را با «زیارت» و دیدار آغاز کنیم امسال نیز چنین شد. چرا با زیارت؟ در توضیح مطلب باید بگویم یکی از آداب و سنن اسلامی که بار اجتماعی و عاطفی بالایی دارد سنت زیارت است. «زیارت» نوعی دیدار است نه از نوع دیدارهای معمول و مرسوم. دیداری چهره به چهره و پدیداری در حضور و محضر. این دیدار به گونهای از قرب انجام میگیرد که زائر و مزور گرمای نفس یکدیگر را حس میکنند و مزور از «حبل و رید» به زائر نزدیکتر میشود. و زائر با پای عشق به دیدار معشوق و محبوبش میشتابد تا آنچه را که از محبوب خود در دل دارد با زیارت به نمایش بگذارد زیرا بنیان بنای زیارت را بر عشق گذاشتهاند بنایی که از باد و باران گزند نیابد.
خللپذیر بود هر بنا که میبینی / مگر بنای محبت که خالی از خلل است
دیدارهای اتفاقی و ناخواسته، دیدنیهای تلویزیونی و سینمایی که از طریق تصویرهای متحرک، یک طرفه انجام میگیرد هرگز در مفهوم زیبای زیارت نمیگنجد.
نه هر که چهره برافروخت دلبری داند / نه هر که آینه سازد سکندری داند
آن عاملی که زائر را برانگیخته و آتش در درونش افروخته چیزی جز عشق نمیتواند باشد: بزرگان گفتهاند: عشق نهفتنی است و نه گفتنی، بساط مهر پیمودنی است و نه نمودنی، زیرا در این وادی عاشق تابدار باید نه آبدار، مشتاق سنگین باید نه رنگین.
در دل معشوق جمله عاشق است / در دل عذرا همیشه وامق است در دل عاشق به جز معشوق نیست / در میانشان فارق و مفروق نیست
همانطور که رسول رحمت فرمود: باید با «زیارت» محبتها را «زیادت کرد» «الزیارة تنبت المودة» (بحارالانوار، ج ۷۱، ص ۳۵۵). و به تعبیر امام عارفان علی (ع) که فرمود: دیدار با اهل خیر موجب عمران و آبادی دل است «لقاء اهل الخیر عمارة القلب». «زیارت» در تفکر خاندان عصمت و طهارت، احیاء فکر و فرهنگ است امام صادق (ع) فرمود: «تزاوروا و تلاقوا و تذاکروا و احیوا امرنا» (بحارالانوار، ج ۷۱، ص ۳۵۲). «زیارت» به یک معنا تجدید بیعت است و تحکیم میثاق و تأکید بر مصداق و در فلسفهی سیاسی شیعه، حضور در صحنه و اصرار و اعلام بر تداوم راه چنان که علی بن موسی الرضا (ع) فرمود: «انّ لِکلّ امام عهداً فی عنق اولیائه…» (محجة البیضاء، ج ۲، ص ۱۸۳). ما اذن دخول به این حریم و حرم را گرفتیم تا بگوییم گرچه توفیق زیارت مولایمان حجةبن الحسن (ع) را نداریم، با بهرهگیری از مفهوم کلام امام صادق (ع) که فرمود: «انّ زائر الحسین زائر الرسول الله» نایبش را زیارت کنیم و عطر امامت را از این بوستان استشمام نمائیم.
در مکتب تشیع بما آموزش دادهاند که هر گاه به محضر امامتان شرفیاب میشوید با صراحت اعلام کنید که «اشهد انّک قد اقمت الصلاة و اتیت الزکاة و امرت بالمعروف و نهیت عن المنکر و جاهدت فی الله حق جهاده». و ما امروز با صراحت میگوییم «نشهد انّک قد اقمت الصلاة» هر جمعه با هدایت و حمایت شما در ۶۴۳ شهر نماز جمعه اقامه میکنیم. «و اتیت الزکاة» و بر پایهی «زکاة العلم نشره» از زکات دانش و بینش حضرتعالی همهی نیازمندان عرصههای فکر و فرهنگ بهویژه امامان جمعه استفاده میکنیم. «و امرت بالمعروف….» گفتاری را از شما سراغ نداریم که در آن امر به معروف و نهی از منکر نباشد. «وجاهدت فی الله حق جهاده» در طول دوران زندگی، با بیان و بنان، با قلم و قدم در صحنههای جهاد و مجاهدت حضوری جدی داشتهاید، با نظام طاغوتی شاهنشاهی و در مقابله با نظام سلطهی بینالمللی و به خوبی از عهده بر آمدهاید.
در سال ۸۸ جامعهی ما دچار فتنهای شد که خسارتهای فراوانی را به لحاظ حیثیتی، سیاسی، اقتصادی و بهویژه انسانی به کشور وارد کرد. فتنهگران علاوه بر این که حضور پرشور چهل میلیونی مردم در انتخابات را به زیر سؤال بردند دشمنان را برای تضعیف نظام اسلامی به طمع انداختند.
مهار آتش سوزان فتنه
نهاد نماز جمعه با بهرهگیری از رهنمودهای رهبر معظم، به چند اقدام هماهنگ در سطح کشور دست زد: ۱. روشنگری و بصیرتافزایی ۲. برافروختن مشعل امید و امیدواری در ذهن و ضمیر مردم ۳. بردن جامعه به سمت ثبات و آرامش و مقابلهی با هر گونه بیثباتی و ناآرامی. ۴. مهار جریانهای فتنهبرانگیز با کمک دیگر نیروهای مسؤول در منطقه
چنان که استحضار دارید سیاست فتنهگران و بوقهای تبلیغاتی بدخواهان همه تلاششان بر این موضوع متمرکز شده بود تا فتنه را از تهران به شهرهای بزرگ و سپس به بقیه نقاط مملکت بکشانند و آن را به صورت یک جریان کشوری در آورند. با عنایات الهی نمازهای جمعه و امامان هوشمند و موقعشناس آن همانند کوه در برابر این موج مخرب ایستادند و هر کدام شهر و منطقه خود را نگهبانی کردند. در اینجا لازم است از امامان جمعه که هر کدام به تناسب موقعیت اجتماعی و منطقه اقدامات مفیدی انجام دادهاند، تقدیر نماییم.
لازم به تذکر است که بعد از سخنان روشنگرانه حضرتعالی در خطبههای جمعه ۲۹ خرداد ۸۸ برخی از امامان جمعه تلاش ارزشمندی شروع کردند و با تعدادی از کسانی که در حلقههای فتنه گرفتار شده بودند تماس گرفتند و در لغو راهپیماییهای اعلام شده رایزنی کردند و به آنها گفتند امروز شما باید اعتقاد خود را در التزام عملی به ولایت فقیه به نمایش بگذارید اینجانب به عنوان خادم ائمه جمعه از آن دسته از امامان جمعهای که چنین تلاشی را انجام دادند، تقدیر و تشکر میکنم.
رونق مساجد کشور
از دیگر فعالیتهایی که در سال ۸۹ آغاز کردهایم و تا الان به نتایج خوبی رسیدهایم ساماندهی و رسیدگی به امور متشتت و متفرق مساجد کشور با حمایت، هدایت و نظارت نمایندگان محترم ولی فقیه و ائمه جمعه مراکز استانها است. در گردهمایی گذشته یکی از رهنمودهای حضرتعالی به ائمه جمعه آبادانی و رونق بخشیدن به مساجد بود و فرمودید: «اگر بتوانند آقایان در شهرها مساجد را هم آباد کنند… بسیار مفید است.» چنان که استحضار دارید بر اساس آمار اعلام شده از طرف برخی از دستگاهها، ما تعداد ۶۰/۰۰۰ مسجد در کشور داریم و به حدود بیش از سی هزار مسجد دیگر نیازمندیم که باید بسازیم. از ۶۰/۰۰۰ مسجد موجود حدود سی هزار مسجد دایر میباشد یعنی حداقل یک وعده در آنها نماز جماعت اقامه میشود و حدود سی هزار مسجد فاقد امام جماعت میباشد. به عنوان نمونه به وضعیت مساجد دو استان از زبان آمار اشاره میکنم: تعداد مساجد موجود ۱۳۳۷ باب، مساجد دارای امام جماعت ۲۶۸، مساجد فاقد امام ۱۰۶۹. تعداد کل مساجد ۲۸۰۳ باب، مساجد دارای امام جماعت ۸۵۶، بدون امام ۱۹۴۷، مناطق فاقد مسجد ۴۷۶ منطقه.
به خاطر ساماندهی و تقویت و توسعهی فرهنگ مسجد و با کمک و نظارت نمایندگان ولی فقیه در استانها و از طریق نهاد نماز جمعه که از یک طرف به محوریت نظام یعنی ولایت فقیه و از طرف دیگر به مردم متصل و مرتبط میباشد مسائل مربوط به مسجد را با حفظ مردمی بودن آن، پیگیری و هدایت نماییم. و تا این تاریخ در بیش از بیست استان، زیر نظر نماینده ولی فقیه مرکزیتی برای ساماندهی امور مساجد به وجود آمده است. امیدواریم با استفاده از تجربیات مفید مرکز رسیدگی به امور مساجد تهران و با همکاری و همراهی همه نهادهای مرتبط گام مؤثری را برداریم.
شورای فرهنگ عمومی استانها
از فعالیتهای دیگر ما که وقت و نیروی قابل توجهی را بخود اختصاص داد، حضور در جلسات شورای فرهنگ عمومی استانها بوده است که تا الان به ۲۹ استان سفر کرده و در شورای فرهنگ عمومی استان شرکت نموده و گزارشات شهرستانها را شنیده و به نقد آنها پرداختهایم با شروع این حرکت تحرک جدیدی را در حدود ۴۳۸ شورای فرهنگ عمومی کشور بوجود آوردهایم. به حول و قوه الهی بزودی فعالیت جدید و مشترکی را با وزارت آموزش و پرورش آغاز خواهیم کرد و آن نشستهای مشترک ائمه جمعه و مسؤولان آموزش و پرورش استانها است تا از این طریق به نظام تعلیم و تربیت کشور مدد برسانیم با این حرکت از یک طرف امامان جمعه را با نسل جدید نزدیکتر میکنیم و از طرف دیگر مراکز آموزش و تربیتی را از رهنمودهای ائمه جمعه هر چه بیشتر بهرهمند میسازیم.
نهضت مصلاسازی
مصلاسازی را با جدیت پیگیری میکنیم و در بیش از یکصد شهر به ساخت مصلا و مکان مناسب برای اقامه نماز جمعه مشغولیم.
آموزش ضمن خدمت
نشستهای توجیهی، آموزش ضمن خدمت، ارزیابی خطبهها، گردهماییهای استانی و ساماندهی ستادها را همانند گذشته در دستور کار داریم. از گردهمایی گذشته تا این گردهمایی تعدادی از امامان جمعه به دیار باقی شتافتند. ضمن درخواست رحمت و غفران الهی برای آنان با ذکر نامشان، یادشان را گرامی میداریم: حجج اسلام، موسوی امام جمعه ماکو خوانساری، امام جمعه اسکو محمدیان، امام جمعه سابق زاهدان موسوی امام جمعه ساوه و دو امام جمعه شهید از ائمه جمعه برادران اهل سنت ماموستا شیخالاسلام ماموستا عالی
در پایان یاد امام بزرگوارمان را گرامی میداریم و به مناسبت هفته دفاع مقدس به ارواح طیبه شهیدان درود میفرستیم که بر سر خوان شهیدان نشستهایم و مدیون ایثارگرانمان هستیم.
ثبت ديدگاه