سندی که در ادامه می‌خوانید، متن کامل گزارش حجت‌الاسلام والمسلمین سید رضا تقوی، ریاست وقت شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه کشور است که در سال ۱۳۹۲ هجری شمسی به محضر مقام معظم رهبری ارائه شده است. این گزارش حاوی نکات راهبردی مهمی درباره بلوغ تشکیلاتی نهاد نماز جمعه و ورود آن به عرصه‌های بین‌المللی و اجتماعی نوین است.

اشاره به رسیدن تعداد پایگاه‌های نماز جمعه به عدد ۷۵۰ شهر، گزارش از «انتقال تجربیات به ائمه جمعه پاکستان» به عنوان یک حرکت دیپلماتیک فرهنگی، و همچنین لبیک به دغدغه رهبری در خصوص «رشد جمعیت» و تغییر گفتمان از کنترل جمعیت به ازدیاد نسل، از محورهای کلیدی این سند است. همچنین توجه ویژه به «تکریم پیشکسوتان» و همکاری‌های نهادی با سازمان‌هایی نظیر بهزیستی و نهضت سوادآموزی، نشان‌دهنده گسترش دامنه تأثیرگذاری این نهاد در دهه نود شمسی است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پیشگفتار

حمد بی‌حد را سزد ذاتی که بی‌همتاستی واحد و یکتاستی هم خالق اشیاستی صانعی کاین نه فلک با ثابت و سیارگان بی‌طناب و بی‌ستون از قدرت‌ش برپاستی منقطع گردد اگر فیضش دمی از کاینات هستی از ذرات عالم در زمان برخاستی هر که از اثبات الّا نفی لا را نشکند گنج الّا کی رسد چون در طلسم لاستی از نفخت فیه من روحی توان جستن دلیل زینکه عالم قطره‌ای زان بحر گوهر زاستی در حقیقت ماسوایی نبود اندر ماسوی کل شییء هالک الّا وجهه پیداستی

بعد از حمد پروردگار، درود بی‌شمار و تحیات بسیار بر اشرف اولاد آدم پیامبر خاتم حضرت محمد مصطفی و اهل بیت طاهرینش باد. در آغاز به رسم ادب، مقدم ائمه جمعه سراسر کشور را که دعوت ما را پذیرفتند و با حضورشان به این محفل رونق و نشاط بخشیدند گرامی می‌داریم و از طرف اعضاء محترم شورای سیاستگذاری و همکارانم در نهاد نماز جمعه به حضرات خوش‌آمد عرض می‌کنم. از رهبر اندیشمند و فرزانه انقلاب که در این‌گونه گردهمایی‌ها، اجازه تشرف به محضرشان را می‌دهند و با رهنمودهای روشنگرانه و کارساز و راهگشای خود امامان جمعه را بهره‌مند می‌سازند کمال تشکر و امتنان را داریم. همیشه رهنمودهای حضرتعالی مشعل راه است و دستمایه کار و ما امامان جمعه تا گردهمایی دیگر با این توصیه‌ها و راهبردها، کاممان را شیرین می‌داریم و شتابمان را افزون. بدون تعارف و به دور از اغراق و مبالغه می‌گویم و می‌گویند که رهنمودها و هدایت‌های حضرتعالی در همه‌ی بخش‌ها، به‌ویژه در حوزه فرهنگ سرمایه ارزشمند و گرانبهایی برای همه کسانی می‌باشد که در این حوزه کار فرهنگی می‌کنند. جنابعالی با این کار به یاری اصحاب فکر و فرهنگ می‌آیید و این قبیله را در مسیر دشواری که در پیش دارند مدد می‌رسانید و ما در هیچ کشور و نظامی سراغ نداریم که شخص اول آن نظام، این چنین توانایی داشته باشد و هم کارگزاران نظام را تا این حد همراهی نماید. به حمدلله این رهنمودها و مطالب، در مجموعه‌های مختلفی گردآوری و دسته‌بندی شده است و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است. امروز این رهنمودها مسیر سیاستگذاران، ایده‌پردازان، برنامه‌ریزان، پژوهشگران، مبلغان، نویسندگان و مجریان عرصه‌ی فکر و فرهنگ را کاملاً روشن و روان ساخته است. هم‌چنان که خدای سبحان در قرآن کریم فرموده: «لئن شکرتم لازیدنکم» ذات اقدس متعالش را سپاس می‌گوئیم و متضرعانه و ملتمسانه می‌خواهیم، عنایات و توفیقاتش را نسبت به جلودار و علمدار قافله‌ی ایمان و ایقان افزون فرماید تا هم رهنمودها و هم سرمایه‌ها زیاده گردد و صد البته که نخست باید ارزش و اثر نعمت را بشناسیم سپس شکر آن را بجای آوریم چنان که امام حسن عسکری (ع) فرمود: «لا یشکر النعمة الا العارف» (میزان الحکمة، واژه شکر، ح 9586) و شکر نعمت رهنمودها این است که لباس عمل به آن‌ها بپوشانیم.

تا امروز که در خدمت شما هستیم تعداد ائمه جمعه به ۷۵۰ نفر رسیده است. یعنی ما در ۷۵۰ شهر نماز جمعه اقامه می‌کنیم. یکی از رسالت‌های امامان جمعه تشریح و تبیین همین رهنمودهاست. با صراحت به محضر شما عرض می‌کنم تنها نهادی که خدمتگزارانش چهره به چهره روبرو با عموم مردم سخن می‌گویند و دیدگاه‌ها و مواضع رهبری نظام را از منبر خطابه جمعه، در نشست‌های فرهنگی، گردهمایی‌های تخصصی، شورای فرهنگ عمومی، شورای آموزش و پرورش، دیدارهای جمعی به سمع مردم می‌رسانند نهاد نماز جمعه و ائمه جمعه هستند. همین شعارها شکل می‌گیرد. مانند نشست‌های متعدد و مختلفی پیرامون: حمایت از کار و سرمایه ایرانی – حماسه سیاسی و اقتصادی و عناوینی چون، اقتصاد مقاومتی – سبک زندگی اسلامی با فعالان اقتصادی، اتاق بازرگانی صاحبنظران فرهنگی ترتیب داده‌ایم. همین‌جا لازم میدانم از همه امامان محترم جمعه که در خلق حماسه سیاسی نقش مؤثری را ایفا کرده‌اند تشکر کنم.

در استان‌ها، شهرستان‌ها و بخش‌ها، مسؤولان به قدری به کارهای اجرایی مشغولند که فرصتی برای تبیین مواضع نظام که از طرف رهبری معظم اعلام می‌شود ندارند و از طرفی مردم تفسیر مواضع و دیدگاه‌های رهبری را از کسی می‌پذیرند که او امتداد ولایت می‌باشد و آن هم در مناطق مختلف کشور غیر از امام جمعه کس دیگری نیست چون مردم امام جمعه را امتداد رهبری و ولایت می‌دانند. ما در مورد رهبری این گونه می‌اندیشیم که رهبری یک شخصیت فردی دارد مانند همه‌ی انسان‌های جامعه و یک شخصیت جمعی دارد که شخصیت جمعی رهبری عبارت است از همه منتسبان، نمایندگان و کسانی که به اذن و اجازه او مأمور انجام کاری می‌شوند. بنابراین مجموعه‌ی ائمه جمعه نماد و نمودی از شخصیت جمعی رهبری نظام هستند. تأکید شورای سیاستگذاری، همیشه این بوده است که مردم باید عطر ولایت را از نوع گفتار و رفتار امام جمعه استشمام کنند. محتوای خطبه‌ها، ادبیات سخن و خطابه، تعامل با مردم، کمک به مسؤولان در خدمت به خلق خدا، توجه به محرومان و مستضعفان، تقویت ارزش‌ها، توجه به ایثارگران، بازماندگان شهیدان، بسیجیان و حزب‌اللهی‌های مخلص و بی‌توقع، مقاومت در برابر دشمنان سیه‌دل و دمیدن روح امید در جامعه همه و همه باید در تراز جایگاهی باشد که مربوط به رهبری است. بر اساس گزارش‌هایی که از شهرهای مختلف داریم اگر امام جمعه‌ای یک هفته دیرتر مواضع اعلام شده از طرف رهبری را در خطبه‌ها مورد توجه قرار بدهد اعتراض‌ها و گلایه‌ها شروع می‌شود که مثلاً چرا امام جمعه شهر ما نسبت به مواضع کلی نظام بی‌توجهی کرده و عقب‌مانده است؟ محتوای گلایه‌های مردمی این است که نسخه باید مطابق اصل باشد. الحمدلله امامان شریف و موقعیت‌شناس جمعه، همه‌ی همت و تلاش خود را بکار گرفته و می‌گیرند تا خود را در رفتار و گفتار به سیره و سنت امامت امت نزدیک کنند و مصداق «واللازم لهم لا حق» باشند.

بنا بر رسالتی که نهاد نماز جمعه دارد و جهت استحضار ولی امر مسلمین به برخی از فعالیت‌ها به‌طور مختصر اشاره می‌کنیم:

۱. تبیین و تفسیر شعار سال: ما در هر سال اکثر برنامه‌های فرهنگی – تبلیغی خود را بر محور شعار سال تدوین می‌کنیم. این عناوین به خطبه‌ها، سخنرانی‌ها، گردهمایی‌ها و نشریات ما جهت می‌بخشد. علاوه بر این که فصلی در مطالعات اهل اندیشه می‌گشاید موجی را در عرصه‌های فرهنگی نیز به وجود می‌آورد و حرکت‌های خوب و مؤثری بر محور همین شعارها شکل می‌گیرد.

۲. تقویت وحدت: از سیاست‌های اعلام شده از طرف رهبری معظم، تقویت وحدت بین شیعه و سنی است و به تعبیر حضرتعالی وحدت در کشور ما یک سرمایه ارزشمند است که باید قدر آن را بدانیم. برخی از مسلمانان فریب‌خورده و تروریست‌های تکفیری، با هدایت‌ها و برنامه‌ریزی‌های سازمان‌های جاسوسی آمریکا، انگلیس و رژیم صهیونیستی و با پول قارون‌های مرتجع منطقه جنگ طائفی راه انداخته‌اند و چه جنایت‌هایی که در سوریه، عراق، پاکستان، لبنان، افغانستان و بحرین انجام نداده‌اند ما ائمه جمعه‌ای که در مناطق قومی و طائفی که جمعیت ترکیبی دارند، طی نشست‌هایی آن‌ها را نسبت به حساسیت زمان و شیوه‌ها و شگردهای دشمنان اسلام و مسلمین تذکرات و اطلاعات لازم را در اختیار آنان قرار داده‌ایم.

۳. انتقال تجربیات: برقراری ارتباط و انتقال تجربیات به دست‌اندرکاران اقامه نماز جمعه در عراق و پاکستان از دیگر فعالیت‌های ما بوده است. در آغاز سال ۹۲ با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات و بر اساس سیاست‌های تعریف شده نظام دیپلماسی فرهنگی، تعدادی از ائمه جمعه پاکستان را به مدت ده روز میزبان شدیم و تجربیات خود را در اقامه نماز جمعه و ساماندهی امور فرهنگ دینی به آنان منتقل نمودیم.

۴. تفسیر قرآن کریم: ما ۲۶۴ امام جمعه داریم که یکی از برنامه‌های روزانه و یا هفتگی آن‌ها تفسیر قرآن کریم است. به منظور ترویج تفسیر آیات نورانی قرآن و افزایش کیفیت بحث‌های قرآنی با همکاری ستاد تفسیر، نشست‌هایی ترتیب دادیم از اساتید فن دعوت نموده و نکات لازم برای آنان بیان گردید تلاش می‌کنیم تا بقیه ائمه جمعه نیز جلسات تفسیر قرآن کریم تشکیل بدهند و مردم را با معارف قرآنی چه در خطبه‌ها و جلسات دیگر آشنا نمایند.

۵. رشد جمعیت: آنگاه که حضرتعالی خواستار رشد جمعیت شدید و پی‌آمد‌های خسارت‌بار کنترل جمعیت را در شرایط فعلی بیان فرمودید با همکاری دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی نشست‌های مشترکی تشکیل دادیم و کارشناسان، اطلاعات لازم را به امامان جمعه منتقل کردند تا آنان نیز سیاست نظام را در ارتباط با رشد جمعیت برای مردم تبیین کنند.

۶. تجلیل از پیشکسوتان: از دیگر فعالیت‌هایی که به تازگی آغاز کرده‌ایم تجلیل و تقدیر از پیشکسوتان و کهنسالان روشن‌ضمیری است که سالیان دراز در مسند امامت جمعه خدمت کردند و به افتخار بازنشستگی نایل آمده‌اند. در همین چند هفته پیش، مجلس نکوداشتی در شهر بجنورد با کمک امام جمعه محترم و دستگاه‌های استان ترتیب دادیم و از امام جمعه سابق حضرت آیت‌الله مهمان‌نواز تقدیر و تکریم به عمل آوردیم روحانی رشید و با صفایی که نیم قرن تمام در منطقه خراسان شمالی معارف دینی و انقلابی را ترویج کرد. به حول و قوه الهی در آینده چنین برنامه را در شهرهای دیگر ترتیب خواهیم داد.

  • جلسات مشترک ائمه جمعه با مدیران آموزش و پرورش در استان‌ها

  • همکاری با ستاد بازسازی عتبات عالیات جهت جذب کمک‌های مردمی

  • همکاری با ستاد زکات برای مشارکت بیشتر مردم و فرهنگ‌سازی امر زکات

  • همکاری با نهضت سوادآموزی

  • همکاری با سازمان بهزیستی برای تشکیل و ساماندهی مهدهای آدینه که در ۲۵۰ شهر در کنار مصلاها مهد آدینه وجود دارد.

  • در امر مصلاسازی تعداد دویست مصلا در دست ساخت داریم. تعداد محل‌هایی که تقاضای برگزاری نماز جمعه کرده‌اند و یا این که زمینه برای اقامه نماز فراهم است ۱۴۰ مناطق کشور دارای نماز جمعه و مصلای مناسب باشند.

یاد خیری کنیم از ائمه جمعه‌ای که از همایش قبل تا این همایش دارفانی را وداع گفتند و به رحمت ایزدی پیوستند. ۱. سید عبدالعلی آیت‌اللهی؛ امام جمعه لار ۲. محمد علی صدوقی؛ امام جمعه یزد ۳. محمدرضا احمدی؛ امام جمعه بیارجمند ۴. حسنعلی؛ امام جمعه تفت

با عرض معذرت از تصدیع با چند بیت که بیانگر «حال» و «قال»مان می‌باشد مطلب را به پایان می‌برم.

ای کرده مثل آینه از خویشتن عبور

روح تو در برابر حق دائم الحضور

ای آتش عطش زده بر جان چه با شکوه

فواره می‌زند ز لبت آیه‌های نور

خواندم هزار مرتبه ذکر وان یکاد

تا گردد از نگاه تو چشمان بد به دور

چشم تو ماندنی است به دشمن بگو برد

با خویش آرزوی غروب تو را به گور

مهری نکرده مثل تو بر قلب من طلوع

ماهی نکرده مثل تو در ذهن من خطور

مائیم خاک، لیک تو را یافتم صعید

مائیم سنگ، لیک تو را یافتم صبور

یک لحظه در حضور تو بودیم و می‌کنیم

روزی هزار مرتبه آن لحظه را مرور