سندی که در ادامه می‌خوانید، متن کامل گزارش حجت‌الاسلام والمسلمین سید رضا تقوی، ریاست وقت شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه کشور است که در دی‌ماه سال ۱۳۹۴ هجری شمسی و در جریان بیست و دومین گردهمایی سراسری ائمه جمعه به محضر مقام معظم رهبری ارائه شده است. محور اصلی این سند، تبیین جایگاه ائمه جمعه به عنوان «توزیع‌کنندگان اندیشه» در جامعه است. ارائه آمار دقیق از رشد نهاد نماز جمعه به ۸۴۵ پایگاه، تشریح وضعیت عمرانی (ساخت ۲۶۶ مصلا)، و تأکید بر سیاست «پرهیز از جناح‌بندی‌های سیاسی در انتخابات» ضمن حفظ مواضع انقلابی، از نکات برجسته این گزارش است. همچنین فهرست هشت‌گانه دغدغه‌های فرهنگی ائمه جمعه (از جمله مسئله نفوذ و تشیع انگلیسی) تصویر روشنی از اولویت‌های گفتمانی این نهاد در اواسط دهه نود ارائه می‌دهد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پیشگفتار

حمد و ثنای فراوان به عدد ستاره‌های آسمان و قطره‌های باران و برگ‌های درختان و ریگ‌های بیابان آفریدگاری را سزاست که بود از بودِ او بود و هستی هر که هست از هستی اوست. درود بی‌غایت و سلام و صلوات بی‌نهایت نثار آستانه نبوت، سید ولد آدم و رحمت این عالم و آن عالم حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) باد که سرور کائنات است و مفخر موجودات.

چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان / چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان بلغ العلی بکماله کشف الدجی بجماله / حسنت جمیع خصاله صلوا علیه و آله

ارائه گزارش خدای منان را سپاس می‌گوییم که توفیق رفیقمان کرد تا بار دیگر به محضر مولایمان، رهبر حکیم و با صفایمان برسیم و از حکمت‌ها و هدایت‌های این عبد صالح خدا جان عطشناک را سیراب و شاداب سازیم و از این که اجازه دیدار و فرصت گفتار و شنیدار عطا فرمودند تشکر و تقدیر می‌کنیم. از طرف خود و اعضای شورای سیاستگذاری و همه همکارانم در نهاد نماز جمعه، به میهمانان گرامی، ائمه بزرگوار جمعه سراسر کشور که رنج راه بر خود تحمل کردند و با حضورشان این مجلس عظیم و عزیز را به وجود آوردند نیز تشکر و خیر مقدم عرض می‌کنم.

پیش از اینکه مطالبی گزارش‌گونه را تقدیم بدارم، شهادت مظلومانه عالمِ عامل آیت‌الله «نمر باقر النمر» را که به دست عوامل مزدور آمریکا یعنی حکومت پلید آل‌سعود و وهابیت تکفیری انجام گرفت به محضر رهبر معظم انقلاب، حوزه‌های علمیه و علماء و آزادگان جهان تسلیت عرض می‌کنم.

رسالت توزیع و تبیین فکر

یکی از رسالت‌های امامان جمعه، توزیع و تبیین تولیدات فکری پرچمدار این تولیدات معرفتی، ولی‌فقیه و امامت امت است زیرا رهبری در نظام اسلامی متولی تولید و برجسته‌سازی اندیشه‌های کاربردی و مفاهیم کلیدی، با توجه به وضعیت موجود و ضرورت‌های جامعه و امت اسلامی است، همان‌طور که پیشوایان معصوم فرموده‌اند: «عَلَیْنَا إِلْقَاءُ الْأُصُولِ..» رهبری هم از مسند امامت، اصولی را القاء و تولید کرده و می‌کند که تبیین‌کننده بسترهای اصلی جامعه و در مسیر دستیابی به آرمان‌ها و اهداف اسلامی است، مانند تهاجم فرهنگی، اقتصاد مقاومتی، تقریب مذاهب اسلامی، مدیریت جهادی و به‌صورت خاص نامگذاری سال‌ها مانند اقتدار ملی، عزت و افتخار حسینی، پاسخگویی، همبستگی و مشارکت عمومی، اصلاح الگوی مصرف، همت مضاعف، کار مضاعف، همدلی و هم‌زبانی و امثال این اصطلاحات و مفاهیم که رهبری بر این مقولات ارزشی تأکید داشته‌اند.

یکی از وظائف امامان جمعه تشریح و تفسیر اندیشه‌های معرفتی رهبری است و این معنا را در طول تاریخ امامت اسلامی همچنان شاهد بوده‌ایم که امامان ما تولیدکننده بودند و چهره‌های علاقه‌مند و فداکار، فرآورده‌های معرفتی و فکری آن بزرگواران را در میان مردم توزیع و تبلیغ می‌کردند. چنانکه امام صادق (ع) در مورد «زراره» و همراهان او فرمود: «لَوْلَا زُرَارَةُ وَ نُظَرَاؤُهُ لَانْدَرَسَتْ أَحَادِيثُ أَبِي» یا شخصیتی مانند «ابان بن تغلب» که سه امام سجاد، باقر و صادق (ع) را درک کرده و سی هزار حدیث در حافظه داشت، امام باقر (ع) به او فرمود: «اِجْلِسْ فِی مَسْجِدِ الْمَدِینَةِ وَ أَفْتِ النَّاسَ فَإِنِّی أُحِبُّ أَنْ یُرَی فِی شِیعَتِی مِثْلُکَ» و آنگاه که این ناشر و توزیع‌کننده تولیدات فکری و فرهنگی از دنیا می‌رود و خبر فوت او را به امام صادق (ع) می‌دهند می‌فرماید: «أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ أَوْجَعَ قَلْبِي مَوْتُ أَبَانٍ!»

ما اگر امروز میراث عظیمی را در اختیار داریم و از مجامع حدیثی ارزشمندی برخورداریم و ۴۴٬۳۴۴ حدیث را در کتب اربعه گردآوری شده می‌بینیم نتیجه وجود نهاد توزیعی و تبیین متشکل از شاگردان و درس‌آموختگان امامان اهل بیت (ع) در ذیل نهاد امامت است و این گروه اقتصاد، ضد آن، یا در سیاست، تندروی و در فرهنگ، کندروی داشته باشد، هرگز! بدیهی است که مراد از توزیع فکر و اندیشه، تکرار آن مطالب نیست بلکه تبیین آن در قالب‌های مناسب برای اقشار گوناگون است و همچنین تبیین و تفسیر اهداف آن اندیشه است. در تفسیر و تشریح اندیشه‌های رهبری سه مرحله را مدنظر قرار می‌دهیم و بر آن در هر مرحله تدارکات لازم را فراهم می‌آوریم. ۱. محتوای اندیشه. ۲. مقدمات اندیشه که همان ریشه‌ها و بنیادهاست که آن هم چیزی جز اسلام ناب نیست. ۳. غایات و اهداف است که آثار و برکات آن اندیشه است.

۱. توزیع‌کننده اندیشه که امام جمعه هست باید خود درجه‌ای از اندیشه‌وری را دارا باشد که بحمدالله همه تلاشمان این بوده است از نیروهای بهتر حوزه استفاده کنیم و لذا جذب نیرو و گزینش را با تأمل و دقت بیشتری دنبال می‌کنیم، اگرچه زحمات مدیریت حوزه‌های علمیه به‌ویژه حوزه علمیه قم را نادیده نمی‌گیریم ولی حوزه باید با تربیت نیروهای متخصص نیازهای نهادها و دستگاه‌ها را تأمین نماید.

۲. ما اعتقاد داریم توزیع اندیشه از جانب امام جمعه باید به گونه‌ای باشد که ترغیب به اطاعت و عمل کردن را در پی داشته باشد. برای توفیق در این بخش، خطبه‌ها را توسط کارشناسان از ابعاد مختلف ارزیابی می‌کنیم؛ که این مفاهیم در چه قالبی ریخته می‌شود و در چه بسته‌بندی کلامی و با چه آرایه‌های ادبی و خطابی عرضه می‌گردد. برای این منظور ۴۸ دوره کلاس‌های آموزشی مخصوص ائمه جمعه و ۲۲ دوره برای مجریان نمازهای جمعه و چاپ کتاب‌های لازم به‌ویژه در مورد فن سخنوری و شیوه خطبه‌خوانی به ائمه جمعه مدد رسانده‌ایم. انتشار «گزارشات هفتگی» و «ماهنامه رویدادها» از طریق سایت «امامت» و اخبار از طریق سایت «ایجنا» منتقل می‌شود.

از آن زمانی که کارم را در نهاد نماز جمعه به‌عنوان مسئول شورا با ۴۰۰ امام جمعه شروع کردم تا امروز که ۸۴۵ امام جمعه و ۳۹۰۰۰ نفر اعضای ستاد نماز جمعه داریم، با اینکه تعداد ائمه جمعه دو برابر و گسترش و حجم کارها حدود ده برابر شده است با این حال بر امکانات اداری ما هیچ امکانی افزوده نشده است. پرسنل ما و مکان اداری ما همان هست که قبلاً بوده است. در حقیقت اقتصاد مقاومتی را در این نهاد به نمایش گذاشته‌ایم.

فعالیت‌های عمرانی و استانی

در بخش پروژه‌های عمرانی، ۲۶۶ مصلی را در دست ساخت داریم و ۴۶۵ دستگاه خانه و دفتر سازمانی برای ائمه جمعه ساخته‌ایم. بیشترین تعداد ائمه جمعه را استان اصفهان با ۸۴ امام جمعه به خود اختصاص داده است. استان فارس با ۷۳ امام جمعه در رتبه دوم قرار دارد. استان کرمان با ۵۴ امام جمعه رتبه سوم را به خود اختصاص داده است. استان خراسان رضوی با ۵۰ امام جمعه در رتبه بعدی قرار دارد. کمترین تعداد را استان قم با ۷ امام جمعه دارا می‌باشد.

برای تعدادی از ائمه جمعه آموزش غیرحضوری راه انداخته‌ایم. ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی را با معرفی کتاب‌های خوب در نمازهای جمعه دنبال می‌کنیم. ائمه جمعه به‌عنوان رئیس شورای زکات، رئیس ستاد امر به معروف و نهی از منکر و رئیس شورای فرهنگ عمومی، به این مجموعه‌ها مدد می‌رسانند. فصلنامه «مهرانه» را برای خانواده‌های ائمه جمعه منتشر کرده‌ایم. تجلیل و تقدیر از امامان جمعه پیشکسوت را در دستور کار داریم.

رویکرد سیاسی و انتخابات

نیروهای مؤمن و ارزشی را فارغ از حزب و جناح‌بندی در کنار یکدیگر نشاندیم و در بسیاری از موارد اختلافات آنان را حل کردیم. به تبعیت از رهنمودهای جنابعالی از دولت محترم حمایت کردیم و در جلسات عمومی از همه نیروهای مؤمن و ارزشی تقاضا نمودیم تا در چنین شرایطی به دولت و خدمتگزاران مخلصشان کمک نمایند. تریبون‌ها و خطبه‌ها و فضاهای مصلی‌ها را از جناح‌بندی‌های سیاسی به‌ویژه در زمان حساس انتخابات دور نگه‌داشته‌ایم؛ و حتی یک مورد هم در گذشته گزارش نداشته‌ایم که امام جمعه‌ای از تریبون نماز جمعه فردی یا حزبی را تأیید و تبلیغ کرده باشد.

فهرست دغدغه‌های فرهنگی

ما در نهاد نماز جمعه دغدغه‌های رهبری معظم را در متن فعالیت‌های فرهنگی و تبیین خود قرار داده‌ایم و در قالب گردهمایی‌های آموزشی، تولید مقالات توسط صاحب‌نظران و طرح در خطبه‌ها به تشریح آن‌ها پرداخته‌ایم؛ که برای نمونه به چند دغدغه فهرست‌وار اشاره می‌کنم: ۱. تهاجم فرهنگی؛ ۲. اقتصاد مقاومتی؛ ۳. دغدغه نفوذ؛ ۴. فتنه که بارها این دغدغه در مناسبت‌های مختلف بیان شده است. در تاریخ ۹۳/۶/۵ در دیدار با اعضای هیئت دولت فرمودید: مسئله فتنه و فتنه‌گران از مسائل مهم و از خطوط قرمز است؛ ۵. عدم به‌کارگیری نیروهای مؤمن و انقلابی؛ ۶. تولید نسل؛ ۷. تشیع انگلیسی و تسنن آمریکایی؛ ۸. معیشت مردم به‌ویژه طبقات محروم جامعه.

یادبود درگذشتگان

از گردهمایی گذشته تا این گردهمایی تعدادی از ائمه جمعه ما به رحمت ایزدی پیوسته و به دیار باقی شتافتند، حضرات حجج‌اسلام: ۱. مرحوم قاسم اخلاقی‌فرد / امام جمعه عشق‌آباد طبس؛ ۲. مرحوم سیدمجتبی نوربخش / امام جمعه لار؛ ۳. مرحوم محمدعلی امینیان / امام جمعه آستانه اشرفیه در گیلان؛ ۴. مرحوم مهدی ساعدی / امام جمعه حمیدیه؛ ۵. مرحوم محسن دعاگو / امام جمعه لواسان؛ ۶. مرحوم سیدمرتضی موسوی / امام جمعه میامی؛ ۷. مرحوم عبدالجواد غرویان / امام جمعه سابق نیشابور؛