سندی که در پیش رو دارید، متن کامل گزارش حجت‌الاسلام والمسلمین سید رضا تقوی به محضر مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۰ هجری شمسی است. این گزارش که در جریان شانزدهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه با شعار «نماز جمعه، ظرفیت‌ها و کارکردها» ارائه شده، نشان‌دهنده عبور این نهاد از مرحله شناسایی مشکلات اولیه به مرحله «تثبیت و نوسازی» است.

در این متن تاریخی، ریاست وقت شورای سیاست‌گذاری، از آغاز فصلی نو در «آموزش‌های تخصصی ائمه جمعه»، «ساماندهی ستادها» و «حل تدریجی مشکل مسکن» خبر می‌دهد. اما نکته متمایز این گزارش، درک صحیح از مقتضیات زمان و تأکید ویژه بر «ایجاد پایگاه اطلاع‌رسانی» و تجهیز نهاد نماز جمعه به فناوری‌های روز (رایانه و اینترنت) در آغاز دهه هشتاد باشد. همچنین ارائه آماری افتخارآمیز از حضور خانواده‌های شهدا و ایثارگران در کسوت امامت جمعه، بر ارزش تاریخی این سند افزوده است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سپاس بی‌قیاس مر خالق ناس را سزاست که توفیق را رفیق گردانید تا بار دیگر به محضر مبارک مولا و رهبر بزرگوارمان مشرف شویم و شانزدهمین گردهمایی سراسری امامان جمعه را، با رهنمودهای روشنگر راهنمای امت آغاز نماییم. شکر این عطیه‌ی کبری و عنایت عظمی را چگونه به جای آوریم که با بضاعت مزجاة خویش و به عنوان آن ذره‌ای که به حساب ناید خدمتگزار عالمان عادل و اندیشمندان صاحب‌دل باشیم. خداوندا، تو بیش از همه و پیش از همه می‌دانی که برای به سامان رساندن این کار و به منزل رساندن این بار، مدام به لطف و عنایت تو محتاجیم و با توکل بر ذات اقدس توست که می‌توان دل را از هراس و ذهن را از وسواس، تطهیر کرد. لازم است در اینجا از طرف شورای سیاست‌گذاری، از همه‌ی امامان محترم جمعه که دعوت ما را پذیرا شدند و با حضورشان چنین محفل نورانی‌ای را به وجود آوردند، تقدیر و تشکر نموده و به همه‌ی عزیزان خوش‌آمد عرض کنم.

اجازه می‌خواهم گزارشی هرچند کوتاه از وضع موجود نهاد نماز جمعه‌ی کشور و فعالیت‌های انجام شده و یا در دست انجام را خدمت شما تقدیم دارم: تعداد ائمه‌ی جمعه‌ی ما در حال حاضر به ۴۱۸ نفر رسیده است و ۲۸ مورد از شهرستان‌ها و مراکز بخش‌ها، تقاضای اقامه‌ی نماز جمعه را دارند که در آینده باید با انتخاب افراد واجد شرایط به درخواست آنان جواب مثبت بدهیم و نماز جمعه را در آن مناطق اقامه کنیم. ما امسال این توفیق را داشته‌ایم که تا این لحظه ۶۰ نیروی جدید را جذب و به عنوان امام جمعه گزینش نماییم. ائمه‌ی جمعه‌ای که از شهری به شهر دیگر منتقل و جابه‌جا شده‌اند، ۲۴ مورد می‌باشد. لازم به تذکر است که در سیاست شورا اصل بر جابجایی ائمه‌ی جمعه نیست که هر گاه مدت حکم امام جمعه‌ای به پایان رسید حتماً باید جابجا بشود، خیر، اصل بر عدم جابجایی است مگر دلیل خاصی وجود داشته باشد. اکثر کسانی که جابه‌جا شده‌اند خودشان اصرار داشته‌اند، برخی از جابه‌جایی‌ها به دلیل توانایی، موفقیت و تجربه‌ی امام جمعه – که قادر است محیط‌های بزرگتری را اداره بکند، انجام می‌گیرد که در حقیقت نوعی تشویق و رشد نیرو به حساب می‌آید، در برخی موارد مشکلات و اختلافات محلی است و امثال این موارد. ائمه‌ی جمعه‌ای که به افتخار بازنشستگی نائل آمده‌اند پانزده نفرند و تعداد امامان جمعه‌ای که فوت کرده‌اند و به رحمت ایزدی پیوسته‌اند عبارتند از: حضرات آیات، مرحوم مروج امام جمعه‌ی اردبیل، مرحوم آیت‌اللهی امام جمعه‌ی جهرم، مرحوم روحانی امام جمعه‌ی هشتگرد، مرحوم پرهیزکار امام جمعه‌ی آوج، مرحوم دزدیان امام جمعه‌ی بسطام. هم‌چنین یادی از مرحوم آیت‌الله خاتم (ره) عضو شورای سیاست‌گذاری ائمه‌ی جمعه نیز داشته باشیم و برای آن عالم ربانی از درگاه حضرت حق، جل و علا طلب مغفرت نماییم. از کارهای نوین و بدیعی که برای افزایش کیفیت کار امامان جمعه انجام گرفته، این است که تا به حال چهار نشست توجیهی و آموزشی را برگزار کرده‌ایم. در این چهار نشست مجموعاً ۱۴۷ نفر شرکت کرده‌اند و حدود شصت ساعت برنامه‌های مناسب و مورد نیاز آموزشی توسط کارشناسان و اساتید به مرحله‌ی اجرا گذاشته شده است. با نظر سنجی‌ای که از افراد شرکت‌کننده انجام گرفته، اکثر قریب به اتفاق شرکت‌کنندگان، این نشست‌ها را ضروری اعلام کرده‌اند و در ارزیابی‌هایی که در مناطق داشته‌ایم نیز آثار مثبت و بسیار چشمگیر جلسات توجیه و آموزش را مشاهده کرده‌ایم.

گردهمایی‌های استانی

در شش ماه اول سال ۸۰، ۲۳ مورد گردهمایی استانی را برگزار کرده‌ایم بدین ترتیب که برنامه‌ی هر نشست استانی از اول سال تحت عنوان موضوعی مشخص به استان‌ها اعلام شد و از امامان محترم جمعه خواسته شد تا پیرامون آن موضوع مقاله بنویسند و در نشست شرکت کنند. مجموعه‌ی مقالات استانی به ۱۰۷ مقاله می‌رسد که پیرامون موضوعاتی چون: نماز جمعه و تعمیق معنویت، آسیب‌شناسی نماز جمعه، راه‌های ارتقای سطح خطبه‌ها، نماز جمعه و افکار عمومی، شاخصه‌های نماز جمعه‌ی موفق، آثار تربیتی نماز جمعه، نماز جمعه و مدیریت مطلوب و… نوشته شده است.

ساماندهی ستادهای نماز جمعه

از دیگر فعالیت‌های ما، ساماندهی ستادهای برگزار کننده‌ی نماز جمعه است. هزاران نفر نیروی مؤمن و مخلص در ستادهای نماز جمعه‌ی کشور داریم که طی یک برنامه‌ی آموزشی و توجیهی – برای مسؤولان ستادها و مجریان – کار را آغاز کرده و در همین حد به نتایج خوبی دست پیدا کرده‌ایم و مجموعه‌ی نشست‌های استانی ستادها که به صورت منطقه‌ای انجام گرفته، ۱۱ مورد بوده است.

مشکل مسکن ائمه جمعه

همان گونه که سال گذشته در چنین نشستی اعلام داشتم یکی از مشکلات ائمه‌ی جمعه در شهرها، مشکل مسکن است. با تلاشی که انجام گرفت و کمکی که دولت محترم، به‌ویژه ریاست جمهوری کردند و به انضمام کمک‌های مردمی در منطقه، امیدواریم امسال، حداقل مشکل مسکن پنجاه شهر را حل کنیم که تا الان حدود سی شهر مشکل‌شان در حال حل شدن می‌باشد.

مشکل اطلاع رسانی

از دیگر نارسایی‌ها و مشکلات ما مشکل اطلاع‌رسانی است که فعلاً به همان سبک و سیاق گذشته انجام می‌گیرد و هیچ تناسبی با شرایط فعلی جهان که عصر سرعت و بهره‌گیری از ماهواره و رایانه است، ندارد. ان‌شاءالله با عنایت ویژه مقام معظم رهبری بتوانیم در آینده با اتمام این طرح نیمه کار، بخشی از کار انجام شده – نهاد نماز جمعه‌ی کشور را به رایانه مجهز نموده و اطلاعات مورد نیاز را با سرعت و جامعیت هر چه بیشتر، در اختیار ائمه‌ی محترم جمعه قرار بدهیم. ائمه‌ی محترم جمعه کشور این افتخار را داریم که جمعی از امامان جمعه از خانواده‌های معظم شهدا هستند، ۵ نفر از ائمه‌ی محترم جمعه پدر دو شهید، ۳۳ نفر پدر یک شهید، ۲۵ نفر برادر یک شهید، ۴ نفر برادر دو یا سه شهید، ۱۹ نفر جانباز و سه نفر از ائمه‌ی محترم جمعه آزاده هستند. ۱۹۸ نفر از امامان جمعه بین سه ماه تا ۶ ماه، ۶ ماه تا یک سال و یک سال به بالا سابقه‌ی حضور در جبهه دارند. اینک که شانزدهمین گردهمایی ائمه‌ی جمعه کشور را، تحت عنوان «نماز جمعه، ظرفیت‌ها و کارکردها» برگزار می‌کنیم، ۴۷ مقاله پیرامون این موضوع دریافت کرده‌ایم و از میان مقالات رسیده، ۱۵ مقاله امتیاز بالاتری را کسب کرده‌اند که در مجموعه‌ای به چاپ رسیده تقدیم خواهد گردید و خلاصه‌ی برخی از این مقالات نیز در همین نشست قرائت خواهد شد. تجلیل به عمل خواهد آمد. هم‌چنین براساس یک سلسله معیارها، فعال‌ترین امامان جمعه را برگزیده‌ایم و از میان آنان تعدادی را انتخاب کرده که لوح تقدیری به آنان نیز خواهیم داد. در واحد طرح و برنامه، طرح‌های مختلفی را در دست تدوین و تکمیل داریم که به عنوان نمونه، طرح ساختار سازمانی شورا، طرح مصلا محوری – که با عنوان طرح «انجم» (انجمن نماز جمعه) شناخته می‌شود – طرح کتاب سفید و طرح فرصت نیکی یا ایجاد واحد مشاوره در دفاتر ائمه‌ی جمعه… را می‌توان نام برد. امید آن که با توجهات حضرت بقیة‌الله(ع) بتوانیم نماز جمعه را بر اساس سیاست‌هایی چون: گسترش و تعمیق معنویت، نقد منصفانه و دفاع واقع‌بینانه، تقویت و توسعه‌ی تفاهم اجتماعی، تحکیم و تقویت اقتدار ملی، ترویج فرهنگ و رفتار علوی، مبارزه و مقابله با تهاجم فرهنگی و کمک به مسؤولان خدمتگزار برای حل مشکلات مردم، اداره نموده و موجبات رضای خدای متعال و خشنودی عبد صالح خدا یعنی رهبری عظیم الشأن‌مان را فراهم آوریم.