سندی که در ادامه می‌خوانید، متن کامل گزارش حجت‌الاسلام والمسلمین سید رضا تقوی به محضر مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۱ هجری شمسی است. این گزارش در جریان هفدهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه که با عنوان «آسیب‌های اجتماعی، ریشه‌ها و پیامدها» برگزار شد، ارائه گردیده است.

در این سند تاریخی، ریاست وقت شورای سیاست‌گذاری با رویکردی آسیب‌شناسانه، ضمن هشدار نسبت به «تهاجم فرهنگی» و تلاش دشمن برای «هویت‌زدایی از نسل جوان»، گزارشی از اقدامات عملی نهاد نماز جمعه برای مقابله با این تهدیدات ارائه می‌دهد. تأسیس «هسته‌های مشاوره» در دفاتر ائمه جمعه، راه‌اندازی «نمایشگاه‌های کتاب در مصلاها» و درخواست رسمی از حوزه علمیه قم برای ایجاد «رشته تخصصی تربیت امام جمعه»، از نقاط عطف این گزارش محسوب می‌شود که نشان‌دهنده حرکت این نهاد به سمت تخصصی شدن و نقش‌آفرینی مؤثرتر در تحولات اجتماعی دهه هشتاد است.

______________________________________________________________________________________________

حمد و ثنای نامتناهی، ذات اقدس الهی را سزاست که ملک او بی‌زوال است و نطق صاحبان عقول به اصواف بی‌شمارش لال. رحیم بخشنده دستگیر و کریم خطابخش پوزش‌پذیر. و درود بی‌شمار و تحیات بی‌انحصار، بر اشرف موجودات، مهتر کائنات سرسلسله اصفیاء و خاتم الانبیاء، محمد مصطفی(ص)، و بر اهل بیت پاکش که مصابیح دین‌اند و مفاتیح یقین، سیما بقیة‌الله فی الارضین.

مقدم امامان جمعه را در این گردهمایی گرامی می‌داریم و به همه این عزیزان خوش‌آمد می‌گویم. از مقام معظم رهبری که اجازه فرمودند تا به محضرشان شرفیاب شویم تشکر و تقدیر می‌کنیم. اینک هفدهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه کشور را در سال «عزت و افتخار حسینی» تحت عنوان «آسیب‌های اجتماعی، ریشه‌ها و پیامدها» آغاز می‌کنیم. در این نشست، نقش دین و روحانیت، به‌معنای اعم و نقش ائمه جمعه، به‌معنای اخص، در برخورد با ناهنجاری‌های اجتماعی مورد بررسی قرار می‌گیرد. تلاش ما در این گردهمایی بر این است تا با کمک اندیشمندان و قلمداران، راه‌های برخورد با سه پدیده مخرب اجتماعی فقر و فساد و تبعیض را به تجزیه و تحلیل بنشینیم و با بحث‌ها و ارائه راه‌حل‌ها، می‌خواهیم مسؤولان را در مبارزه همه جانبه با این سه عامل مهلک کمک و مدد برسانیم. امروز تهاجم فرهنگی غرب در میان ملت‌های جهان سوم، بحران هویت و از خود بیگانگی را به‌وجود آورده است. ابحیگری، مرزهای اعتقاد و اخلاق را در هم شکسته و کانون سازنده و گرم خانواده در معرض آسیب‌های جدی قرار گرفته است. جوانان هدف اصلی این تهاجم همه جانبه می‌باشند. بنگاه‌های رسانه‌ای جهانی در حوزه فرهنگ عمومی، افکار عمومی را اسیر برنامه‌های هنری و خبری فاسد خود کرده‌اند و از این مسیر، امنیت اجتماعی را در معرض خطر قرار داده‌اند. الحمدلله کشور ما از برکت اسلام و مکتب علوی، دارای سرمایه‌های گرانقدر معنوی و مایه‌های فراوان فرهنگی است که اگر با درایت و تدبیر، بتوانیم از اینهمه امکانات بهره بگیریم، فصل نوین و امید بخشی را در برابر دیدگان بشر امروز خواهیم گشود. اسلام، غدیر، عاشورا، مهدویت، روحانیت با بیش از هزار سال پشتوانه علمی و مبارزاتی مرجعیت، ولایت فقیه، امام راحل و انقلاب اسلامی، همه از سرمایه‌هایی هستند که هر کدام می‌توانند در هدایت، سالم‌سازی، رشد و کمال جامعه اسلامی، نقش تعیین کننده داشته باشند. امیدواریم که رهنمودهای رهبر بزرگوارمان در آغاز این گردهمایی، همانند همیشه، چراغ راهمان در این گونه بحث‌ها باشد.

حال که فرصتی پیش آمده، آن را مغتنم می‌شمرم و گزارشی کوتاه از فعالیت‌های نهاد نمازجمعه کشور را تقدیم می‌دارم: عدد امامان جمعه و شهرهایی که نماز جمعه، در آن اقامه می‌شود، عدد ۴۴۴ را نشان می‌دهد. شهرهایی که در طول سال گذشته، برای اولین بار موفق شدیم تا نماز جمعه را در آن‌ها اقامه کنیم، ۲۲ مورد است و از گردهمایی گذشته تا امروز، ۵۶ نیروی جدید را گزینش و جذب کرده‌ایم. ستادهای نماز جمعه، بازوان امامان جمعه هستند که در اقامه نماز به ائمه جمعه مدد می‌رسانند. شش هزار نفر از خواهران و برادران متدین و خوشنام در این ستادها، حضور فعال دارند که ۳۹۹۷ نفر از برادران و ۱۶۹۷ نفر را خواهران تشکیل می‌دهند. در طول یک سالی که گذشت چند نفر از ائمه جمعه به رحمت ایزدی پیوستند، آقای پورحسن (امام جمعه اسفراین)، آقای زرندی (امام جمعه دهبید و آقای ثابتی (امام جمعه سابق کبودرآهنگ). تعداد ۹۶ نفر از ائمه جمعه به‌طور منظم و هفتگی، جلسه تفسیر قرآن کریم دارند و ۴۹ نفر نیز طی برنامه‌ای مرتب به شرح و تفسیر نهج‌البلاغه می‌پردازند. تعداد ۱۲۰ نفر از ائمه جمعه، به‌عنوان مسؤول و یا ناظر، با ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر همکاری می‌کنند.

سال گذشته در همین جلسه، طرح «فرصت نیکی» را اعلام کردیم. بر اساس این طرح، در دفاتر ائمه جمعه‌ای که اعلام آمادگی می‌کنند، هسته مشاوره، مرکب از افراد مؤمن، مطمئن و بصیر تشکیل می‌شود تا مراجعین را راهنمایی و برخی از اختلافات را حل نمایند. تاکنون موفق شده‌ایم در ۲۷ شهر، این هسته را تشکیل بدهیم، تا آنجا که برخی از شهرها، به‌خصوص در اختلافات خانوادگی، که گاه خانواده‌ها در معرض از هم پاشیدگی و طلاق قرار می‌گیرد، حتی دادگاه‌ها از این دفاتر استمداد می‌کنند، با پا در میانی چند ریش سپید معتمد، اختلافات را فیصله داده و صفا و صمیمیت را به خانواده باز می‌گردانند. از دیگر حرکت‌های ارزنده‌ای که مراحل آغازین خود را طی می‌کند، ایجاد نمایشگاه‌های کتاب در حاشیه مصلاها است و ما اگر بتوانیم در هر جمعه، ۴۴۰ نمایشگاه کتاب در کنار نماز جمعه داشته باشیم، موج فرهنگی دیگری را در سطح جامعه به‌وجود خواهیم آورد. برای اینکار با کمک مدیریت محترم نشر فرهنگ اسلامی، دفتری را در آن مؤسسه انتشاراتی ایجاد کرده و فعلاً کتاب‌های مناسب را از پانزده انتشاراتی در این دفتر گردآوری نموده و نمایندگان ستادها از سراسر کشور، با مراجعه به این دفتر، عناوین درخواستی خود را تحویل می‌گیرند و همزمان با میلاد مولای متقیان علی(ع) در ۱۱۰ مصلای کشور این نمایشگاه‌ها راه‌اندازی و تشکیل شد.

در نهاد نماز جمعه کشور، حدود ۹۰ نفر نویسنده داریم که صاحب تألیف کتاب یا مقاله هستند. اولین نشست ائمه جمعه اهل قلم را با حدود چهل نفر برگزار کردیم که در پایان نشست، خدمت حضرتعالی رسیدیم و از رهنمودهای روشنگرانه آن رهبر فرزانه بهره گرفتیم. سیاست ما در پیگیری این گونه کارها این است که ائمه جمعه در عرصه بازار نشر و رسانه‌ها نیز حضوری منطقی و مستدل داشته باشند، زیرا امروز یک قلمدار به منزله یک علمدار است و بحمدالله اگر چه کمرنگ ولی حضور امیدبخش برخی از امامان جمعه را در این میدان مشاهده می‌کنیم. برای حل مشکل مسکن ائمه جمعه و دفتر کار، به‌عنوان خانه‌های سازمانی نه شخصی، در ۱۴۹ شهر اقدام کرده‌ایم که در اکثر این شهرها مشکل حل شد و یا در حال حل شدن است. ما امسال سعی کرده‌ایم «گزارش هفتگی» را غنی‌تر ارائه کنیم. با تولید و انتشار ماهانه خبری رویدادها، بولتن «یک هفته با مطبوعات» و ماهنامه «فرهنگ جمعه» بخش اطلاع‌رسانی را تقویت کرده‌ایم.

در بخش پژوهش، به‌خاطر کمبود بودجه طرح‌هایمان نیمه کاره مانده و توفیق اتمام کار را نداشته‌ایم، امیدوارم با کمک کارشناسان دفتر مقام معظم رهبری این مشکل را حل کنیم. در معاونت بازرسی و بررسی شورا، ۳۴۴ نوار خطبه‌های ائمه جمعه مورد ارزیابی قرار گرفته است که حاصل مطالعه این است که الحمدلله خطبه‌ها از لحاظ محتوایی و کیفی، رشد خوبی را نشان می‌دهد. حضرات امامان جمعه وقت بیشتری را برای مطالعه خطبه‌ها منظور می‌دارند، جهت‌گیری‌ها دقیق‌تر، و مطالب با جامعیت بهتری بیان می‌شود. حتی از لحاظ شکل، قالب و فرم کلام، خطبه‌ها هنرمندانه‌تر ارائه می‌گردد. در شش ماهه اول سال ۱۳۸۱ برای ائمه جمعه ۲۲ استان، گردهمایی‌های منطقه‌ای و استانی تشکیل داده‌ایم که حاصل تلاش‌های فکری و قلمی ائمه جمعه، ۸۵ مقاله بوده است و به همین تعداد، جلساتی برای مسؤولان ستادهای نماز جمعه در استان‌ها داشته‌ایم. در پی ساماندهی ستادها و برگزاری جلسات توجیهی، آموزشی و نیز تلاش‌های بیشتر امامان جمعه، طی شش ماهه سال ۱۳۸۱ در برخی از شهرها بیش از ۳۰ درصد الی ۵۰ درصد و گاهی ۱۰۰ درصد افزایش جمعیت شرکت‌کننده در نمازهای جمعه داشته‌ایم که کیش، ساوه، آشتیان، کرج و… شهرهای دیگر. امیدواریم مدیریت محترم حوزه علمیه قم به درخواست مسؤولان نهاد نمازجمعه کشور، در خصوص تأسیس و پایه گذاری یک رشته علمی، تخصصی، جهت تربیت امام جمعه و جماعت عملاً پاسخ مثبت بدهند تا در آینده کسانی را از حوزه‌های علمیه جذب کنیم که در این رشته تخصصی، تحصیلات خود را به پایان رسانده باشند و از رهبر معظم انقلاب نیز تقاضا می‌کنیم تا به هر صورتی که مصلحت می‌دانند، ما را در این امر مهم یاری فرمایند.

در پایان، به نکته‌ای از حال اشاره کنم که اگر در این گزارش به توفیقاتی اشاره شد، این توفیقات مربوط به همه همکاران خوب اینجانب، اعم از اعضای محترم شورای سیاست‌گذاری، معاونین و کارکنان نهاد نماز جمعه در مرکز و استان‌ها است، البته آنچه که مربوط به این حقیر می‌شود، سعی کرده‌ام، آنچه را که به همکارانم توصیه می‌کنم، بیش از آنان و پیش از آنان انجام بدهم، برای نمونه، در حدود دو سال و نیم است که در خدمت نمازجمعه کشور هستم، حتی یک روز مرخصی نرفته‌ام. زمستان و تابستان، شب و روزم را در خدمت به نماز و امامان جمعه سپری کرده‌ام نه حجی و نه عمره‌ای، نه کربلایی و نه سوریه‌ای، فقط در سه سفر کاری به مشهد الرضاء(ع) مشرف شدم. دو سال از طرف بعثه مقام معظم رهبری برای رفتن به حج دعوت شدم و هم‌چنین چند بار برای عمره، که در پاسخ گفتم: حج من نماز جمعه است و حرم و مسجد الحرام مصلاهای نماز و کعبه‌ام محراب و جایگاه خطبه‌های خطیبان خوب جمعه، و سعی بین صفا و مروه‌ام فاصله‌اش از «زهک» زابل، تا «ماکو» و از «آبادان» تا آستاران است. و خداوند منان را شاکرم که توفیق خدمتگزاری به نماز و نمازگزاران را به اینجانب و همکارانم عطا فرمودم به قول حکیم «ناصر خسرو»:

خداوندا! مرا توفیق دادی در معنی برویم برگشادی اگر سهوی بود در من عفو کن دریده پرده کارم رفو کن بدین نادانی و عجزم ببخشای مرا از فضل، راه راست بنمای ز شر نفس و غوغای شیاطین اغثنی یا غیاث المستغیثین