سندی که در ادامه میخوانید، متن کامل گزارش حجتالاسلام والمسلمین سید رضا تقوی به محضر مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۲ هجری شمسی است. این گزارش در جریان هجدهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه که با شعار «نهضت خدمترسانی به مردم» برگزار شد، ارائه گردیده است.
در این سند، ریاست وقت شورای سیاستگذاری با رویکردی مبنایی، اصلاحات انجام شده در ساختار، فرایندها، قوانین و محتوای خطبهها را دقیقاً بر اساس بیانات و دستورات مقام معظم رهبری خطاب به نهاد نماز جمعه تنظیم و تدوین نموده است. این گزارش نشان میدهد که چگونه تدابیر رهبر انقلاب در سالهای مختلف (از جمله کوتاه کردن خطبهها، جدیت در سمینارها، پرهیز از تملک شخصی اموال سازمانی و ارتقای کیفیت محتوا) توسط شورا به «آییننامههای اجرایی» و «فرایندهای عملیاتی» تبدیل شده و این نهاد در مسیر تحقق منویات ولایت، گامهای ساختاری و حقوقی محکمی برداشته است.
______________________________________________________________________________
سپاس بیقیاس، ذات اقدس را سزاست که ما را به «احسن تقویم» اعتدال بخشید و در هر عضوی از اعضاء و در هر جزوی از اجزای ما خاصیتی را تعبیه کرد. نعمت گرانبهای عقل را به ما ارزانی داشت تا به دقت فکر، روشهای بکر را کشف کنیم و با احکام تأمل و اتقان تفرس از هر حالی مثالی و از هر تجربتی تجربتی و از هر قاعدهای فایدهای حاصل آوریم: به نعمت «بیان» مفتخرمان گردانید تا نطق واسطه بیان معرفت و رابطه ظهور حکمت باشد. از عرض تا فرش، از ثری تا ثریا، از سمک تا سماک، از ادویه و بحار و ازهار و اشجار و اثمار، و صحاری و براری را فرش قدم ما فرمود: «هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُم مَّا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا» (بقره: ۲۹) پس نعمتهای بیشمارش را شاکر باشیم و عنایات بیمثالش را ذاکر. سلام بسیار و صلوات بیشمار بر سید کائنات و اشرف مخلوقات حضرت محمد مصطفی (ص) و اهل بیت طاهرینش باد. بهویژه بر وارث انبیاء و خاتم اوصیاء منجی عالم و مفخر آدم، حجت باهر و غایت ظاهر حضرت مهدی (عج).
خداوند سبحان را شاکریم که در ماه شعبان المعظم که به رسول خاتم (ص) تعلق دارد و دروازه ورود به ماه مبارک رمضان میباشد، هجدهمین گردهمایی ائمه جمعه سراسر کشور را تحت عنوان «نهضت خدمترسانی به مردم» تشکیل میدهیم. از خداوند سپاسگزاریم که امسال هم توفیق را رفیق گردانید تا به اتفاق ائمه محترم جمعه به محضر شریف رهبر بزرگوارمان برسیم و همانند گذشته از عبارات و افادات، اشارات و صراحت ایشان بهرهمند شویم. فضای معنوی شعبان المعظم ما را در بهرهمندی هر چه بیشتر مدد خواهد کرد. ماهی که ولادت انوار مقدسه و ولایت ارواح مطهره را در خود دارد آنانکه کشتی نجاتاند در دریای زندگی، متقدم بر این بزرگواران «مارق»اند و متأخر از آنها «زاهق» و آنانکه ملازماند «لاحق.» از طرف همکاران خودم، اعضای محترم شورای سیاستگذاری، مقدم همه میهمانان را گرامی میداریم و به همه عزیزان خوش آمد میگوییم. اینک از محضر رهبر معظم انقلاب اجازه میخواهیم تا گزارش فشرده از فعالیتهای نهاد نماز جمعه را از گردهمایی سال گذشته تا این گردهمایی به استحضار برسانم. در سالی که گذشت اعضای محترم شورا – در مصوبات خود که طی چندین جلسه انجام شد – و بخش اجرایی، همه همت را بر این موضوع متمرکز کردند تا سیاستهای اعلام شده از طرف رهبری معظم انقلاب را از راههای گوناگون مانند نشریات داخلی، بخشنامه، گردهماییهای استانی و منطقهای، نشستهای آموزشی – توجیهی، به حضرات ائمه محترم جمعه اعلام نموده و آنان را در تبیین و تفسیر سیاستهای کلان و اصولی نظام اسلامی یاری بدهند.
امامت جمعه، بخشی از دستگاه رهبری
حضرتعالی در ششمین گردهمایی سراسر ائمه جمعه – در تاریخ ۶۹/۳/۷ – در فرازی از سخنان خود فرمودید: «نمازهای جمعه در اقصی نقاط کشور بخشی از کار دستگاه رهبری کشور را انجام میدهند.» بر اساس این کلام امامان جمعه شاخههای شجرة طیبه امامت و ولایت هستند. در حوزه رسالت رهبری فعالیت میکنند، طبعاً باید شعاعی از این کانون نور در منطقه خودشان باشند. «اللهم هذا المقام لخلفائک و اصفیائک.» امامان جمعه بر اساس مسؤولیتی که از طرف امام المسلمین در اقامه نماز جمعه بر عهده گرفتهاند با شیرینی و رضایت، بخشی از بار مسؤولیت حاکم اسلامی را در منطقه بر دوش میکشند که یکی از آنها تعلیم معارف اسلامی و ایمانی مردم است. در روایت داریم «علی الإمام أن یعلم أهل ولایته حدود الإسلام و الإیمان» (غرر الحکم، حدیث ۷۸۰۸) و یا در نهجالبلاغه حضرت علی (ع) فرمودند: «تَعلیمُكُم كَیلا تَجهَلوا» (نهجالبلاغه، خطبه ۳۴) بر همین اساس شبکه ائمه جمعه کشور به عنوان یک شبکه تعلیم و آموزش معارف اسلامی درآمد است و امام جمعه در حقیقت یک معلم بزرگ در کلاس فرهنگ عمومی است. علاوه بر خطبههای خوب و آموزنده، تعدادی از ائمه جمعه در طول هفته جلسات تفسیر و قرآن و برخی از نان شرح و تفسیر اصول کافی دارند.
جدیت در کار
در پنجمین گردهمایی سراسری – در تاریخ ۶۸/۴/۱۲ – فرمودید: «کوشش بشود اجتماع ائمه جمعه گرد هم به شکل سمینار واقعی، به صورت زمان بندی شده، مرتب انجام بگیرد و یک کار جدی تلقی بشود…» در اجرای این رهنمود ما در طول یکسال گذشته تعداد پنج نشست منطقهای که شامل ۲۵ استان میباشد برگزار کردهایم. در هر گردهمایی موضوع لازم برای بحث، انتخاب و اعلام گردیده. مقالات متعددی پیرامون آن موضوع ارائه شده است. از اساتید و کارشناسان مناسب کمک گرفتیم و در پایان نسبت به کار انجام شده نظرسنجی نمودیم که اکثر نظرسنجیها، موفقیت کارها را اعلام داشتهاند.
کوتاه کردن خطبهها
در هشتمین گردهمایی – در تاریخ ۷۱/۶/۳۱ – فرمودید: «خطبهها را هر چه بتوانیم در حد لازم کوتاهتر کنیم بهتر است.» ما از این رهنمود الهام گرفته و آن را به صورت یک بخشنامه به ائمه جمعه ابلاغ کردیم و نتایج مثبت خطبههای کوتاه و پرمحتوا و همچنین گلهمندیهای برخی از نمازگزاران را نسبت به طولانی شدن خطبهها، به حضرات ائمه جمعه منعکس نمودیم. امروز از برکت این رهنمود میتوانیم ادعا کنیم که خطبههای طولانی و خسته کننده کم داریم البته هنوز هم تعداد اندکی از امامان محترم جمعه هستند که خطبهها را طولانی ایراد میکنند.
رسالت روشنگری و آگاهسازی
در نهمین گردهمایی سراسری – در تاریخ ۷۲/۶/۲۸ – فرمودید: «نماز جمعه، نماز روشنگری و آگاهسازی، نماز اخبار از آفاق عالم به مؤمنین و آحاد مردم است.» برای این که بتوانیم ائمه جمعه را در رسالت روشنگری و آگاهسازی مدد برسانیم. باید نیازهای آنان را از لحاظ اطلاعات در حد امکان تأمین کنیم به ویژه برای شهرهای دوردست. در این قسمت معاون سیاسی با کمک همکارانش در این معاونت تلاشهای خوبی را انجام میدهند: نشریات گزارش هفتگی، یک هفته با مطبوعات، رویدادها و معاونت فرهنگی نشریه فرهنگ جمعه را در این جهت منتشر میکنند و در این یک سال اخیر، تعداد زیادی از ائمه جمعه چه به صورت کتبی و چه حضوری از تلاشهای مفید و ارزشمند معاون سیاسی قدردانی و تشکر کردهاند. راهاندازی شبکه رایانهای «امامت» که تاکنون بیش از ۱۳۰ تن از ائمه جمعه از این وسیله بهره میگیرند در راستای همین سیاست میباشد.
افزایش کیفیت خطبهها
در نهمین گردهمایی در فرازی دیگر از فرمایشاتتان فرمودید: «مسأله کیفیت بخشیدن به نماز جمعه است که نکته اصلی و وظیفه اصلی ماست… خطبه نماز جمعه یک منبر معمولی نیست که بخواهیم از محفوظاتمان استفاده کنیم، مطالب خطبههای نماز جمعه باید نقد، تازه، متین، قوی، مفید و مورد سؤال و احتیاج مردم باشد.» شورا برای کمک به ائمه جمعه جهت افزایش کیفیت خطبه از چند عامل بهره گرفته است: ۱- آموزش: ما با تشکیل نشستهای آموزشی ضمن خدمت، تلاش کردیم تا بر اساس تحقیقات و گزارشات، خطبهها را آسیب شناسی کنیم و برای آن طرح آموزشی پیشنهاد نموده و سپس توسط کارشناسان – که گاهی از خود ائمه جمعه موفق استفاده کردهایم – ضعفها را در قالب بحثهای آموزشی بشناسانیم. سه نشست آموزشی برگزار کردهایم که حدود یکصد نفر در این نشستها شرکت داشتهاند و همچنین از نشست ائمه جمعه اهل قلم نیز یاد کنم که یک نشست را با این عزیزان داشتهایم. ۲- ارزیابی خطبهها: واحد ارزیابی که در معاونت بازرسی و بررسی شکایات فعالیت میکند در هر سال دو یا سه نوار از خطبههای ائمه جمعه را میگیرد و به جمعی از کارشناسان جهت بررسی میدهد. آنان نکات ضعف و قوت را در برگهایی یادداشت نموده و نتیجه به خطیب جمعه منعکس میگردد. در طول یک سال خطبههای ۴۰۰ امام جمعه که جمع نوارهای ضبط شده ۹۴۸ نوار میباشد مورد کارشناسی قرار گرفته است. ۳- نظرسنجی: با روشهای مناسب از ۴۱۵ شهر نظرسنجی انجام گرفته است. همانطور که در سال گذشته به عرض رساندم الحمدلله محتوای خطبهها رو به رشد است.
فعالیت به عنوان روحانی
در فرازی دیگر از سخنان خود فرمودید: «بعضی از آقایان ائمه جمعه به کارهای روحانی خیلی اهمیت نمیدهند به عکس بعضی دیگر را ما اطلاع داریم که ظهر نماز میروند شب نماز میروند و صبح نماز میروند و چقدر خوب است. بهترین کارها برای ارتباط با مردم همین است. ما روحانی هستیم.» بر اساس این رهنمود در شرایط فعلی اکثریت قریب به اتفاق ائمه جمعه امام جماعت هم هستند و شورا در گردهماییها تأکید کرده است که یکی از وظایف امام جمعه احیاء و تقویت مساجد است: تلاشهای خوب ائمه جمعه سراسر کشور در هفته جهانی تکریم از مساجد، تعداد زیادی از ائمه جمعه با حضور در مساجد شهر، احوال پرسی از ائمه جماعات و نمازگزاران مساجد، یکی از برنامههای بسیار خوب و پر جاذبه آقایان است.
ساماندهی اموال سازمانی ائمه جمعه
در تاریخ ۸۰/۷/۲۸ از طریق دفتر رهبری دستورالعملی به شورا ابلاغ شد که در آنجا فرموده بودید «به ائمه جمعه سراسر کشور ابلاغ شود که: «آنچه را ائمه محترم جمعه در طول مدت تصدی امامت جمعه اعم از ابنیه مسکونی، مدارس، حوزههای علمیه، حسینیه، خیریه و نظایر آن با اموال منقول تهیه میکنند، اگر به پشتوانه امامت جمعه و اعتبار آن تهیه کردهاند مربوط به امام جمعه محل است و پس از پایان مأموریت به امام جمعه بعدی واگذار میشود» این دستورالعمل مشکلات بسیاری را در شهرها حل کرد و از طرفی جلوی بسیاری از شایعات را گرفت. اگر چه ستاد مرکزی نهاد نماز جمعه را با حجمی عظیم از کار روبرو کرد ولی ما در حال ساماندهی این اموال هستیم. برخی از اموال که خیلی هم با ارزش هستند سند ندارند که اقداماتی برای تنظیم مدارک و سند، ثبت و ضبط و رفع مشکلات حقوقی شروع شده است. تعداد ائمه جمعه ما تا امروز ۴۶۵ نفر هستند. ما در طول یک سال توانستیم برای اولین بار در ۲۱ شهر نماز جمعه اقامه کنیم و ۴۳ نفر نیروی جدید را گزینش و جذب کردهایم. ائمه جمعه متوفای ما عبارتند از آیات و حجج اسلام مرحوم سید اسماعیل موسوی زنجانی امام جمعه زنجان، مرحوم غضنفری امام جمعه خوانسار، مرحوم حسینی امام جمعه قائم شهر و مرحوم نواب امام جمعه قائم شهر و مرحوم امام جمعه مهران. تعداد اعضای ستادهای نماز جمعه کشور ۶۰۹۳۵ نفر هستند که از این تعداد ۶۲۸۰ نفر خواهران و ۵۴۶۵۵ نفر برادران میباشند. ستادهای ۲۲ شهر نشریه مستقل دارند که به صورت هفتهنامه یا ماهنامه یا ویژهنامه منتشر میکنند. ستاد نماز جمعه شیراز با کمک نماینده حضرتعالی و امام جمعه محترم شیراز، طرح مطالعاتی در سطح لیسانس، فوق لیسانس، طلبه و دانشجو تشکیل شده است و توسط اساتید، برخی از فرازهایی که نیاز به توضیح و تشریح داشته باشد توضیحات لازم ارائه میشود. برای برخی از اعضای ستادها چهار نشست آموزشی برگزار کردیم و مجموعه ۲۱۳ نفر از مجریان نمازهای جمعه، از چهارده استان را آموزش دادهایم. جهت دریافت نظر مردم، «تلفن گویا» را در روابط عمومی تأسیس کردهایم تا هر کس در هر وقت که تمایل داشته باشد دیدگاه و نظر خود را نسبت به نمازهای جمعه ابراز کند. همه این فعالیتها موجب گشته تا در برخی از شهرها ما افزایش جمعیت نماز جمعه را شاهد باشیم.
ثبت ديدگاه