سندی که در ادامه میخوانید، متن کامل گزارش حجتالاسلام والمسلمین سید رضا تقوی، ریاست وقت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور است که در سال ۱۳۸۴ هجری شمسی و در جریان نوزدهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه به محضر مقام معظم رهبری ارائه شده است.
این گزارش حاوی نکات قابل توجهی درباره وضعیت «شبکه سراسری نهاد نماز جمعه» در نیمه دهه هشتاد است. اشاره به نقش اجتماعی ائمه جمعه در حل اختلافات محلی، گزارش از وضعیت مدیریت حوزههای علمیه شهرستانها و همچنین اعلام خبر انتشار «دانشنامه ائمه جمعه» برای نخستین بار، از محورهای اصلی این سند به شمار میرود که حاکی از توسعه پیوستهای اجتماعی-فرهنگی نهاد نماز جمعه در کنار ماموریت عبادی سیاسی آن است. همچنین در پایان این گزارش، دغدغه «فقدان رشته تخصصی تربیت امام جمعه در حوزه علمیه» به عنوان یک چالش ساختاری مطرح شده است.
___________________________________________________________________________________
مقدمه خدای سبحان را سپاس میگوئیم که امسال نیز همانند سالهای گذشته نعمت گرانبهای توفیق را رفیق گردانید تا نوزدهمین گردهمایی ائمه جمعه سراسر کشور را در محضر انور رهبر اندیشمند انقلاب اسلامی دامت برکاته برگزار نمائیم و از هدایتها و حمایتها، روایتها و درایتهای امام المسلمین، در مطلع این گردهمایی نورانی بهرهمند شویم زیرا برای این مجموعه از اخیار، در این مکان و این دیار، دیدار یار «حسن مطلع» است. خدایا! به الطاف بیمنت تو در این گردهمایی سه روزه رجاء واثق داریم با موفقیتهایی که بدست میآوریم «حسن مقطع» را نیز کسب نمائیم. این جانب از طرف اعضاء شورای سیاستگذاری و امامان جمعه سراسر کشور، از حضرتعالی به خاطر توجه و عنایت ویژهای که به جریان جوشان نماز جمعه دارید و امروز هم اجازه فرمودید تا به زیارتتان نایل شویم و از افاداتتان بهره ببریم، تشکر میکنم. همچنین مقدم میهمانان ارجمند ائمه جمعه را گرامی میداریم و به همه بزرگواران خوشآمد میگوئیم. اینک از کلام نورانی مولای متقیان که فرمود: «اغْتَنِمُوا الْفُرَصَه» و یا بر اساس رهنمود پیامبر رحمت که فرمود: «إِنَّ لِرَبِّكُمْ فِي أَيَّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحَاتٍ أَلَا فَتَعَرَّضُوا لَهَا» بهره میگیرم و گزارشی از عملکرد نهاد نماز جمعه خدمتتان تقدیم میدارم.
ایجاد شبکه سراسری نهاد نماز جمعه از آن تاریخی که حضرتعالی به امام راحل عظیمالشأن پیشنهاد کردید تا ائمه جمعه کشور را به شکل یک شبکه سراسری در آورید و همه افراد در این مجموعه را، به هم وصل کنید و از این طریق، اداره معنوی جامعه و حفظ ایمان و حصار ایمانی مردم را تقویت نمایید تا امروز فرازها و فرودهای بسیاری را پشت سر گذاشتهایم، ولی بحمدالله و المنه میتوان ادعا کرد که نهاد نماز جمعه امروز یکی از نهادهای منسجم، قوی و مؤثر کشور است که در حوزههای مختلف فرهنگی و اجتماعی و سیاسی نقش کارساز خود را ایفا کرده است. آن پیشنهاد خیرخواهانه و نگاه خردمندانه، امروز به بار نشسته و ثمرات شیرینی را به ارمغان آورده است.
نقش ائمه جمعه در تبیین اهداف رهبری امروز شبکه هوشمند و فراگیر ائمه جمعه در خدمت ترویج و تبلیغ معارف اسلام است و اهداف و سیاستهای رهبری نظام اسلامی را با همه توان دنبال میکند. علاوه بر این، امروز نهاد نماز جمعه، در تأسیس، تقویت و اداره حوزههای علمیه شهرستانها، نقش بسیار مؤثر و سازندهای را ایفا میکنند. بطوری که ما بیش از دویست امام جمعه داریم که مدیریت و سرپرستی حوزههای علمیه شهرستانها را بر عهده دارند. با جذب استعدادهای مختلف و تربیت نیروهای مستعد هم حوزه مرکزی قم را تقویت میکنند و هم برای آینده کشور امر مهم نیروسازی را انجام میدهند.
ائمه جمعه و خدمت به نهاد مرجعیت از دیگر خدمات امامان جمعه، خدمت به نهاد مرجعیت است، دفاتر ائمه جمعه پرسشهای شرعی و احکام فقهی مقلدین مراجع عالیقدر را پاسخگو هستند. حضرات آقایان مراجع تقلید، اگر در رابطه با ساخت و ساز مسجد، تأسیس حوزه علمیه، اخذ وجوه خیریه و شرعیه، در شهرستانها کاری داشته باشند، اغلب از طریق ائمه جمعه و یا با نظارت و حمایت آنان انجام میپذیرد. امروز شبکه نماز جمعه به مجموعه سازمان عظیم و عزیز روحانیت سرویس میدهد.
خدمات فراگیر ائمه جمعه ارگانها و نهادهای مختلف در فعالیتهای دینی و اجتماعی، مدیون حمایتها و هدایتهای ائمه جمعه هستند زیرا بار سنگین دهه فجر، هفته وحدت، جمعه قدس، هفته بزرگداشت مسجد، ستاد اقامه نماز، ستاد گردآوری زکات، طرح هجرت و… بر دوش ائمه جمعه است. اکثر قریب به اتفاق امامان جمعه نماینده بنیاد بینالمللی غدیر هستند و متولی برنامههای هفته ولایت و امامت میباشند.
امامان جمعه منادیان وحدت امامان جمعه حلقه اتصال و ارتباط مردم با مسؤولاناند. هر کجا رشته ارتباط مردم با مسؤولان خدمتگزار به دلیلی گسسته میشود این امام جمعه است که به صحنه میآید و از اعتبار خود مایه میگزارد و مردم و مسؤولان را با یکدیگر آشتی میدهد. موارد متعددی داشته و داریم که کارگران و کشاورزان منطقهای به عملکرد نامناسب مدیرانی اعتراض داشتهاند، کارها را تعطیل و به بستن جاده و خیابان پرداختند، تنها کسی که به میدان آمده و این گونه غائله را بر اساس عدل و انصاف و بدون خسارت جانی و مالی به پایان رسانده، امام جمعه بوده است.
تراکم مسؤولیتهای رهبری حضرتعالی با حجم عظیم کار، از انواع و اقسام آن روبرو هستید چه کسی است که نداند رهبری انقلاب بزرگی چون انقلاب اسلامی، اداره کشوری با موقعیت حساس ایران، و مردمی با استعداد و هوش فراوان، و رویارویی با دشمنان بیحیاء و بییمان، کاری است کارستان، و هر کس نتواند این بار سنگین به منزل برد.
عشق و محبت رهبری در دیدار از خانواده شهدا و ایثارگران برنامههای خود دارید. به منزل آنان میروید و لحظاتی را در جمع اعضاء خانواده آنان مینشینید، بچههایشان را در دامن خود مینشانید و علی گونه دست محبت بر سر و روی آنان میکشید. اوج زیبایی را در این گونه برخوردها مشاهده میکنیم، امامان جمعه هم با اقتداء به مقتدای خود، طی برنامههای منظم هفتگی و ماهانه، دست مسؤولان شهر را میگیرند و در شهر و روستا، به منزل شهیدان و جانبازان مشرف میشوند و با این کار از فرهنگ شهادت تجلیل به عمل میآورند.
نقش امامان جمعه در ستاد استهلال امروز ستادهای استهلال که در استانها و مناطق مختلف کشور، زیر نظر دفتر مقام معظم رهبری شکل گرفته و میرود تا بصورت یک جریان علمی – فرهنگی در جامعه جلوه کند با مسؤولیت و مدیریت ائمه جمعه در استانها و مسؤولان دفاتر شورای سیاستگذاری انجام وظیفه میکنند.
آمار ائمه جمعه کشور برای اطلاع حضرتعالی به استحضار میرسانم که تعداد ائمه جمعه کشور که شورای سیاستگذاری متصدی اداره امور آنها میباشد تا امروز ۵۱۷ نفر است.
عملکرد گردهمایی گذشته تاکنون از گردهمایی سال ۱۳۸۲ تا این گردهمایی یعنی به مدت دو سال، تعداد ۷۷ مورد از نیروهای فاضل حوزههای علمیه را به نهاد نماز جمعه جذب و گزینش کردهایم و این مجموعه در سنگر نماز جمعه خدمتگزار اسلام و مردم هستند. در طول این دو سال ۳۶ مورد از شهرها و بخشهایی که تا به حال نماز جمعه نداشتهاند، برای اولین بار نماز جمعه را اقامه کردهایم. تعداد ۶۸ امام جمعه بازنشسته داریم که خدمت بازنشستگی خود را از مرکز خدمات حوزه علمیه قم میگیرند و من همینجا لازم است از مدیریت این مرکز برادر خوب و خدمتگزارمان به خاطر توجه ویژهای که به ائمه جمعه دارند تشکر کنم. میانگین سنی ائمه جمعه ۴۹ سال است.
مسؤولیت ائمه جمعه در احیاء قرآن و نهج البلاغه تعداد ۲۴۰ نفر از ائمه جمعه برنامه منظم تفسیر قرآن کریم دارند و بیش از یکصد و پنجاه نفر در طول برنامههای هفتگی به تفسیر نهجالبلاغه میپردازند و ما این دو مجموعه را در دو جلسه جداگانه دعوت کردیم و با حضور اساتید و کارشناسان، شیوهها و روشهای تفسیری را در مورد قرآن و نهجالبلاغه به بحث و تبادل نظر گذاشتیم که حاصل این نشستها در آینده نزدیکی بهصورت کتاب منتشر خواهد شد. با لطف و عنایت الهی در آینده همین برنامههایی را که در مورد قرآن و نهجالبلاغه پیاده و دنبال کردهایم.
امامان جمعه و ترویج صحیفه عارفان نسبت به کتاب شریف «صحیفه سجادیه» نیز خواهیم داشت قصد داریم با کمک ائمه محترم جمعه عارفانهها و عاشقانههای حضرت سیدالساجدین(ع) را به میان مردم بکشانیم و از این طریق هم به معنویت جامعه کمک کنیم و هم در برابر عرفانهای وارداتی و منحرف کننده به مقابله برخیزیم. جلسات آموزشی و تخصصی را برای ائمه جمعه، مجریان نماز جمعه و مسؤولان ستادها با جدیت دنبال کردهایم و آثار سازنده و برکات فراوانی را از اینگونه نشستها دیدهایم.
دانشنامه ائمه جمعه از دیگر اقدامات انجام گرفته تنظیم و تدوین دانشنامه ائمه جمعه کشور است که با کمک و سرمایه بنیاد ریحانةالرسول یزد، در دو مجلد، روز گذشته منتشر شد و لازم میدانم از همه کسانی که به آفرینش این اثر ماندگار مدد رساندهاند و قطرهای از اقیانوس خدمات نهاد نماز جمعه را ثبت کردهاند بهویژه از جناب حجةالاسلام والمسلمین سیدمحمد کاظم مدرسی امام جمعه محترم محمدآباد و مهندس میرزا محمد کاظمینی در ظرف دو سه سال گذشته تلاش کردهایم تا بخشی از مشکلات سازمانی ائمه جمعه را به نحو شایستهای حل کنیم تا زمینه خدمت بیشتر به مردم را برای آنان فراهم کرده باشیم.
خدمات به ائمه جمعه به لطف الهی و با کمکی که مجلس شورای اسلامی و دولت محترم کرده است ۲۴۰ دستگاه ساختمان اعم از منزل و دفتر ساختهایم و تعداد ۱۹۶ دستگاه خودرو خریداری و به ائمه جمعه بهویژه در مناطق محروم تحویل دادهایم.
مشکلی از مشکلات نهاد نماز جمعه یکی از مشکلات ما در نهاد نماز جمعه این است که برای تربیت امام جمعه در حوزه علمیه رشته تخصصی وجود ندارد. همانطور که برای آموزش و پرورش تربیت معلم و برای دانشگاه تربیت مدرس داریم و برای دستگاه قضایی قاضی تربیت میکنیم در صورتی که بخواهیم نمازهای جمعه هر روز رشد بهتری داشته باشند باید به تربیت نیرو در حوزه علمیه قم بپردازیم و تا به حال پیگیریهای فراوانی از طریق شورای مدیریت حوزه داشتهایم با استقبالی که از این پیشنهاد شد هنوز موفق به ایجاد این رشته نشدهایم.
یادی از خوبان در پایان یاد خیری از ائمه جمعهای داشته باشیم که اینک در میان ما نیستند و بعد از سالها تلاش و خدمت جان بجان آفرین تسلیم نمودند با ذکر نامشان یادشان را گرامی میداریم و بر ارواح پاکشان درود میفرستیم.
مرحوم عبدالصمد زمانی امام جمعه ترکمانچای
مرحوم سیدمهدی عبادی امام جمعه مشهد
مرحوم علی اکبر معنوی امام جمعه فردوس
مرحوم سیدجواد مدنی امام جمعه بجستان
مرحوم جعفر ثمری امام جمعه شهریار
مرحوم محمدعلی کریمی امام جمعه ماه نشان
مرحوم علی اصغر شفیعی امام جمعه چابکسر
مرحوم غلامحسین رحیمی امام جمعه تفرش
ثبت ديدگاه