بسمه تعالی

یازدهمین همایش «مجاهدان در غربت» در سالن همایش‌های آستان قدس رضوی در مشهد مقدس و در جوار مرقد نورانی امام رضا (ع) به مدت دو روز، با حضور جمعی از اندیشمندان و نویسندگان، با عنوان «استکبارستیزی در اندیشه امام شهید» برگزار گردید.

اینجانب در در آغاز جلسه، سخنانی را بدین شرح ایراد کردم:

«فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا» (سوره نساء، آیه ۹۵).

این گردهمایی به محور یکی از مقولات ارزشی شکل گرفته است. رسالت این گونه نشست‌ها، تفسیر و تبیین مفهوم ارزشمندی است که آن مقوله و آن کلمه را به مخاطب القاء می‌کند.

القاء یک مفهوم ارزشی است و تثبیت آن در ذهن و ضمیر مخاطب، گامی بلند در رشد اندیشه‌ها و تقویت باورها و مقاومت مخاطب‌ها در برابر تهاجم‌هاست.

ما هرگاه واژه‌ها و مقولاتی که از بار ارزشی والایی برخوردارند را کالبدشکافی کنیم، به‌ویژه در فرهنگ اسلامی، بدین وسیله معارف اسلام را به جامعه منتقل خواهیم کرد.

این نشست که با عنوان «مجاهدان در غربت» برگزار می‌شود، ذهن ما را با جهاد، و «مجاهدت»، و «مجاهد» پیوند می‌زند و در فرهنگ اسلامی جهاد یکی از احکام فقهی و در ردیف نماز و روزه و حج و زکات قرار دارد، ولی ماهیت و آثار این حکم الهی با سایر احکام فقهی تفاوت دارد. بار ارزشی جهاد از چنان منزلتی برخوردار است که علی (ع) در نهج البلاغه، خطبه ۲۷، می‌فرماید:

«فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ، فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَاصَّةِ أَوْلِيَائِهِ» (نهج‌البلاغه، تصحیح صبحی صالح، ص ۶۹، خطبه ۲۷).

«جهاد دری از درهای بهشت است و خداوند این در را برای بندگان خاص خود گشوده است».

در روایت دیگری پیامبر خدا فرمود: «اُغْزُوا تُورِثُوا أَبْنَاءَكُمْ مَجْدًا» (الکافی، ج ۵، ص ۸، ح ۱۲؛ وسائل الشیعة، ج ۱۵، ص ۱۵، ح ۱۶).

«در پناه جنگ و جهاد مجد و بزرگواری را به دست آورید و آن را برای فرزندانتان به ارث بگذارید.»

قرآن کریم یکی از معیارهای فضیلت و برتری را جهاد و مجاهدت معرفی می‌کند و می‌فرماید:

«فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا» (سوره نساء، آیه ۹۵).

بعد از این توضیحات مختصر، می‌خواهم به یک پرسش پیرامون این نشست پاسخ بدهم و اینکه می‌پرسند: فلسفه تشکیل این نشست‌ها چیست؟ می‌پرسند: با این همه تلاش‌های گسترده، صرف امکانات فراوان، چه هدفی را تعقیب می‌کنید؟

در پاسخ به این پرسش چند نکته کلیدی را مطرح می‌کنم؛ امیدوارم با بیان این نکته‌ها، پاسخ و پرسش روشن گردد:

۱- با اینگونه گردهمایی‌ها و شرکت چهره‌های صاحب نظر و ارسال مقالات و تشکیل حلقه‌های مباحثات و تبادل دیدگاه‌های متنوع و مختلف، بنیان‌های اعتقادی و فرهنگی را تقویت می‌کنیم.

۲- این گردهمایی‌ها، نوعی تجلیل و تکریم از ارزش‌های مقبول در جامعه است. تجلیل از مقبولات منطقی و فرهنگی مردم، تجلیل از مردم به‌شمار می‌رود.

۳- بر اساس وظیفه انسانی و تأکید احکام اسلامی، قدردانی از تلاش‌های مفید و خدمت‌های ارزشمند دیگران، مانند «مجاهدان در غربت»، نوعی نمک‌شناسی و شکر نعمت محسوب می‌شود. چنان که گفته‌اند: «شکر نعمت، نعمتت افزون کند». «لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ» (سوره ابراهیم، آیه ۷).

۴- از وظایف هر نسلی در زمان خودش این است که میراث گرانبهای ارزشی را به نسل نو و آینده‌سازان جامعه‌اش منتقل نماید. امثال این نشست‌ها در پی انجام این رسالت است تا سرمایه‌های فرهنگی، معنوی و هویت‌ساز را به نسل پیش‌رو تحویل بدهد.

۵- الگوسازی در این نشست‌های فرهنگی، از اهداف دیگری است که باید با تدبیر و ترسیم مناسب انجام بگیرد. معرفی الگوها در فرهنگ‌سازی و مقاوم‌سازی جامعه نقش اساسی دارند.

۶- یکی از توصیه‌های قرآن کریم که به مسلمانان تأکید شده است، تعظیم شعائر اسلامی است. گرم کردن صحنه همایش‌هایی از این دست، که با محتوای اسلامی شکل می‌گیرد و به منزله نشانه و علامتی از مسلمانی می‌باشد، تعظیم شعائر اسلامی است و بزرگداشت شعائر دینی نشان از صفای جان و تقوای دل است (سوره حج، آیه ۳۲).